Ιατρείο Περιοδοντολογίας και Εμφυτευμάτων
Ιωάννης Α. Θεοδωρόπουλος Περιοδοντολόγος, DDS MSc

Νοσήματα του περιοδοντίου

Τα νοσήματα του περιοδοντίου αφορούν φυσικά το περιοδόντιο. Λέγοντας περιοδόντιο εννοούμε τους ιστούς που βρίσκονται γύρω από το δόντι, το περιβάλλουν και το στηρίζουν.

Τα δόντια μας όταν είναι υγιή δεν περιβάλλονται απλώς από τα ούλα, όπως πολλοί μπορεί να νομίζουν. Διατηρούνται στη θέση τους και λειτουργούν γιατί στηρίζονται πολύ σταθερά από το κόκκαλο μέσα στο οποίο βρίσκονται και που ονομάζεται φατνιακό οστούν.

Η ρίζα δεν έρχεται σε απευθείας επαφή με το κόκκαλο, αλλά είναι αγκυρωμένη μέσα σε αυτό μέσω ειδικών ινών, που ονομάζονται περριρίζιο. Τα ούλα βρίσκονται εξωτερικά και αποτελούν κάλυμμα και προστασία, περίπου όπως το δέρμα μας προστατεύει το υπόλοιπο σώμα μας (εικόνα 1).

Τα νοσήματα του περιοδοντίου αφορούν κάποιον ή όλους του παραπάνω ιστούς. Το ίδιο το δόντι μπορεί φυσικά να είναι άθικτο και ακέραιο. Συνοπτικά τα περιοδοντικά νοσήματα είναι τα παρακάτω:

  • Νοσήματα των ούλων (ουλίτιδα)
  • Χρόνια περιοδοντίτιδα, εντοπισμένη ή γενικευμένη
  • Επιθετική περιοδοντίτιδα
  • Νεκρωτικές περιοδοντικές νόσοι
  • Περιοδοντίτιδα που σχετίζεται με κάποια συστηματική νόσο
  • Κάποιες πιο ειδικές μορφές

Εμείς παρακάτω θα ασχοληθούμε κυρίως με την ουλίτιδα και την περιοδοντίτιδα που αφορούν την πλειοψηφία των ασθενών. Πιο ειδική ενημέρωση ξεφεύγει από τους στόχους αυτής της ιστοσελίδας.

Αιτιολογία

Σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις η περιοδοντική νόσος είναι λοίμωξη μικροβιακής αιτιολογίας. Η αιτία βρίσκεται στα βακτήρια (μικρόβια) του στόματος. Αυτά προσκολλώνται στις επιφάνειες δοντιών και ούλων και σχηματίζουν ένα αόρατο αρχικά στρώμα, τη μικροβιακή πλάκα. Η μικροβιακή πλάκα όταν δεν απομακρύνεται πυροδοτεί την φλεγμονή, την αντίδραση δηλαδή του οργανισμού σε αυτό το ερέθισμα.

Προοδευτικά, τα αθροίσματα της μικροβιακής πλάκας γίνονται μεγαλύτερα και πιο καταστρεπτικά και εισχωρούν ανάμεσα στα ούλα και το δόντι. Οι τοξικές ουσίες που παράγονται από τα βακτήρια πυροδοτούν τη φλεγμονή. Η μικροβιακή πλάκα μπορεί να γίνει ορατή με τη χρήση κατάλληλων χρωστικών.

Παράγοντες Κινδύνου

Η υγεία του περιοδοντίου είναι μία δυναμική ισορροπία, ανάμεσα στον οργανισμό από τη μια και τα βακτήρια του στόματος από την άλλη.Παράγοντες που διαταράσσουν αυτή την ισορροπία, ευνοούν την εκδήλωση της νόσου. Η παρουσία πέτρας (τρυγίας) είναι ιδιαίτερα ερεθιστική για τα ούλα και ιδιαίτερα ευνοϊκό περιβάλλον για την προσκόλληση των μικροβίων. Κακότεχνα στηρίγματα, κορώνες, γέφυρες, στραβά δόντια, ευνοούν την κατακράτηση μικροβίων και φυσικά προδιαθέτουν σε περιοδοντική νόσο.

Από εκεί και πέρα, γνωρίζουμε με σιγουριά ότι παράγοντες που επηρεάζουν γενικά την υγεία και τη φυσική κατάσταση του ανθρώπου, επιδεινώνουν και την περιοδοντική του κατάσταση.

- Κάπνισμα: Έχει αποδειχθεί ότι το κάπνισμα, εκτός από τις άλλες επιπτώσεις στην υγεία προδιαθέτει και στην περιοδοντική νόσο, με διάφορους μηχανισμούς. Επίσης η περιοδοντική θεραπεία έχει μειωμένη αποτελεσματικότητα σε καπνιστές.

- Κληρονομικότητα: Γνωρίζουμε ότι γενετικοί παράγοντες εμπλέκονται στις επιθετικές μορφές περιοδοντίτιδας. Υπολογίζεται ότι μέχρι και 30% του πληθυσμού έχουν μέχρι και 6 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα ανάπτυξης περιοδοντίτιδας λόγω του γενετικού τους υπόβαθρου.

- Σακχαρώδης διαβήτης: Γενικά οι διαβητικοί ασθενείς έχουν αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης λοιμώξεων, συμπεριλαμβανομένης και της περιοδοντίτιδας. Είναι απόλυτα τεκμηριωμένο ότι διαβητικοί ασθενείς έχουν πολύ αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης περιοδοντίτιδας μεγάλης μάλιστα βαρύτητας. Αυτή είναι μία σχέση αμφίδρομη: Η περιοδοντίτιδα, σα χρόνια φλεγμονή, κάνει με την σειρά της πιο δύσκολη τη ρύθμιση των επιπέδων σακχάρου στους διαβητικούς ασθενείς.

- Εγκυμοσύνη και εφηβεία στις γυναίκες: Οι ορμονικές μεταβολές κατά τις περιόδους αυτές στη ζωή των γυναικών τις καθιστούν περισσότερο ευάλωτες στην περιοδοντική νόσο. Οι ορμόνες ευαισθητοποιούν τα ούλα, ενώ παράλληλα κάποια βακτήρια που σχετίζονται με την περιοδοντική νόσο ευνοούνται από τα αυξημένα επίπεδα των ορμονών αυτών.

- Φάρμακα: Αντιεπιληπτικά, κάποια αντιυπερτασικά , αντικαταθλιπτικά και ανοσοκατασταλτικά που χρησιμοποιούνται σε μεταμοσχευμέ-νους ασθενείς προκαλούν διαταραχές στο περιοδόντιο όπως φλεγμονώδη υπερπλασία των ούλων

- Άλλοι παράγοντες: όπως stress, κακή διατροφή και κάθε συστηματική νόσος η οποία επιβαρύνει την φυσική κατάσταση και το ανοσοποιητικό σύστημα, όπως η HIV λοίμωξη προδιαθέτει στην εμφάνιση περιοδοντικής νόσου.